Kene İlaçlama

KENE İLAÇLAMA SERVİSİ

Günümüzde, kenelerin bulaştırdığı hastalıklar sebebe ile insan sağlığı açısından ilaçlama ve mücadele edilmesi büyük önem arzetmektedir. Kene (lxodoidea), eklembacaklı örümceğimsiler grubundan kan emen gözsüz dış parazitlerdir. Ağırlıklarının 100 katı kadar kan emebilirler. İnsan, koyun, köpek, kedi, deve gibi canlıların derilerine yapışıp kan emerek yaşarlar. Ayrı eşeyli canlılardır yumurta ile çoğalırlar. Dişi keneler yumurtalarını çöp, yaprak ve hayvan kılları arasına bırakırlar. Bu yumurtalardan üç çift bacaklı larvalar çıkar. Bunlar öncelikle pupa dönemi geçirip tam gelişmemiş 8 bacaklı yavrulara dönüşürler. Larva olanlar ve erişmemiş yavrular genel olarak kertenkele üzerinde, ergin olanlar ise insan, koyun, sığır, köpek gibi memeli hayvanlar üzerinde parazit olarak yaşarlar. Ergin olan kenelerde 4 çift bacak bulunur, bu bacakların uçlarında çengel ve vantuzlar vardır. Ayakları koku almaya son derece uyarlıdır. İki çift bacak öne iki çift bacak arkaya yönelmiştir. Bu vantuzlar sayesinde konağın derisine rahatça yapışarak kan emerek beslenirler. İyice kan emdikten sonra konağı terk ederler. Ağaçlara ve otlara tırmanırlar, yakınlarından geçen hayvan veya insan görürlerse tekrar kan emmek için onların üzerlerine geçerler. Kenelerin vücutları başları ile kaynaşmıştır. Bugün yapılan araştırmalarla 889 kene türü olduğu bilinmektedir. Bütün kene türleri zararlı, parazit ve kör değillerdir. Sığır ve köpek kene türleri kör değildir, gözleri vardır. İnsan ve evcil hayvanlarda yaşayan keneler hastalık ve mikrop taşıyarak bulaşıcı hastalık yayarlar.

KENEYLE İLGİLİ EN FAZLA SORULAN SORULAR:

BEDENİMİZİN ÜZERİNDE GÖRDÜĞÜMÜZ KENEYİ NASIL ÇIKARTABİLİRİZ?

-Kenenin üzerine kimyasal maddeler dökmeyin, kaçmak isteyen kene kusar ve midesindeki virüsleri size bulaştırır.

-Kenenin vücuduna dokunmayın, emdiği kanı geri boşaltır .

-Ucu çok ince olan bir cımbızla kenenin hortum kısmından kavrayın nazikçe ve sağlam şekilde kavrayıp çıkartın.

-Çıkardığınız kenenin yerini alkol veya sabunla yıkayın.

-Ya da kenenin kendiliğinden çıkmasını beklemek daha uygun bir yöntem olabilir. Elinizi, ıslatın keneye dokunmadan kene etrafında daireler çizin, bir süre sonra kene yapıştığı yerden çıkacaktır.

-En yakın zamanda bir sağlık kuruluşuna gidin ve kontrollerinizi yaptırın.

KENELER NASIL ÇOĞALIRLAR?

Yumurtlama ile çoğalırlar. Her seferinde 3000 yumurta bırakabilirler. Yumurtalarını otlara, toprağa, ahıra, çayıra bırakırlar.1 ay sonra yumurtadan çıkarlar. Larva, nimf, erişkin olarak üç evrede gelişimlerini tamamlarlar.

KENE NASIL BİR BÖCEKTİR?

Kene insan ve hayvanların üzerine yapışıp kanlarını emerek beslenen, hastalık taşıyıcı bir parazittir. Larvaları üç çift bacaklı olur, yetişkinleri ise 4 çift bacağa sahiptir.

KENELER NASIL BESLENİRLER?

Keneler henüz olmamış(nimf) dönemlerinde, küçük omurgalılardan kan emerek beslenir ve virüs alırlar. Gelişme evrelerinde muhafaza ederler ergin hale gelince insan ve hayvanlardan kan emerken virüsleri bulaştırırlar. Virüs bulaşan kenenin yavruları da virüslü doğar.

KENE HAŞERESİ NASIL HASTALIKLAR TAŞIR VE BULAŞTIRIR?

Dünyada 30 kene türünün hastalık taşıdığı saptanmıştır. Hyalomma cinsi olanlar önemli sıradadır. Kenenin insanlara bulaştırdığı hastalıklar;

*FSME: Antibiyotik kullanımı ile geçebilen virüstür. Kene ısırmasıyla ortaya çıkar. Kene ısırmasından on kişiden birinde belirtiler görülebilir. Kene sokmasından birkaç gün sonra belirtilerle ortaya çıkar. Hastada grip, ateş halsizlik görülebilir. Kızarıklık, kaşınma gibi belirtile olursa doktora gidilmesi gerekir.
*İlkyaz -meningo-ansefalitis FSME hastalığı olarak incelenir. İsviçre'nin sadece belirli bölgelerinde bu virüsü taşıyan keneler görülür. Bu hastalığa karşı aşılar geliştirilmiştir.
*KKKH: Kırım Kongo kanamalı hastalığı olarak bilinir. Bu kenelerin ısırdığı insanda beyin zarı iltihaplanması görülür. Odun kenesi olarak da bilinir. Isırarak değil de sokarak kan emerek beslenir. Kendi büyüklüğünün 100-200 katı kan emebilir.3-4mm büyüklüğünde olurlar. Özellikle ülkemizde Doğu Karadeniz'de bu hastalık sık görülür.

KENEDEN KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?

*Kenenin bulunabileceği ortamlarda uzun kollu, sık dokumalı beyaz renk giysiler giyilmeli. Çıplak ayakla gezilmemeli, mümkünse bot vb ayakkabılar tercih edilmeli.
*Böcek kovucu ilaçlar kullanılmalı.
*Pantolon paçaları çoraplar içerisine sokulmalı.
*Hastalık 16-24 saat içerisinde kene ısırmasıyla bulaşır, 3-5 gün içinde etkisini en yüksek biçimde gösterir. Sağlık kuruluşlarına hemen başvuru yapılması gerekir.

KENELER NERELERDE SAKLANIRLAR?

Kenelerin genel olarak saklanma yerleri bahçelerin atık yerleridir. Biyoküllüklerde çoğalma yaparlar. Odun keneleri genelde, bahçelerde, çalı altlarında, piknik alanlarında çoğalırlar ve insanlara çok yakındırlar. Yetişkin insanlarda bacak, kol, cinsel organlarda, çocuklarda ise kafalarda görülür.

KENELERİN DAVRANIŞLARI NASILDIR?

Keneler doğada bitki üzerinde bulunup, yanından geçen bir canlı bulduklarında hemen kan emmek için atlarlar. Hayvanlar üzerinden insanlara da atlayabilirler. Hiç besin almadan 8 ay kadar aç yaşayabilirler.

KENE EVCİL HAYVANLARDA GÖRÜLÜRMÜ?

Kene evcil havanlarda da görülebilir. Kan emerek beslenen kene evcil hayvanlarla eve gelerek bize ulaşabilir, eve giren kene insana geçer veya virüs bulaşan ev hayvanlarının salyalarıyla insanlara hastalık bulaşabilir.

KENE İLE MÜCADELE NE ŞEKİLDE YAPILMALIDIR?

Kenelerle yapılan mücadelede ferdi yapılan çalışmalar kesin sonuçlar vermez. Dış ortamlarda çok ve çabuk ürediklerinden periyodik olarak ilaçlama yapılması şarttır.

KENE İLAÇLAMASINI KİMLER YAPMALIDIR?

Kene ilaçlamasını mutlaka bu işin eğitimini almış, Sağlık Bakanlığı'ndan ruhsatlı ilaçlama firmalarının yapması gerekir. İyi yapılmayan ilaçlamalar insan sağlığına zarar verdiği gibi ekonomik açıdan da size zarar verebilir. İlaçlamaya gelen insanların gerekli belgeleri var mı kontrol ediniz.

KENELER EN ÇOK HANGİ MEVSİMDE GÖRÜLÜR?

Keneler sıcak havayı severler soğuk havada aktif olmazlar. Yaz aylarında daha çok çoğalırlar, insanları ısırmaları bu aylarda daha fazla görülür.

KENELER EV İÇERİSİNDE NERELERE YUVA YAPABİLİR?

Hayvanlar sayesinde evlere gelen dişi keneler, evlerin içinde çatlaklara, oyuklara yumurta bırakır, 1 hafta içerisinde yüzlerce kene oluşur.

SAĞLIK BAKANLIĞI'NIN KENE İLE MÜCADELEDE ÖNLEM VE BROŞÜRLERİ NEDİR?

• Hayvan barınakları periyodik olarak ilaçlama yapılmalı.
• Hayvan barınakları sık boyanıp, sıvanmalı.
• İnsanlara kene kanı bulaştıysa çok iyi temizlenmeli.
• Barınaktan çıkıldıktan sonra insanlar üzerinde kene olup olmadığı kontrol edilmeli kene varsa uzaklaştırılmalı.

Kenelerin bazı durumlarda insan vücuduna da dadandığı olur. Daha çok kırlık ve ormanlık yerlerde kamp yapan kimselere gelirler.

Keneler, vücuda bir kere dadanınca bundan kurtulmak oldukça zordur. Çünkü bu hayvanlar, dişlerini derinin altına takarak yerleşirler. Keneyi koparıp atmak için tutup çekince derinin altına geçirdiği dişler burada takılı kalır, sonradan çok sancı veren yaralara yol açar. Keneden kurtulmanın en iyi yolu, üzerine benzin, ya da kloroform dökerek onların dişlerini ve ayaklarını gevşetmesini sağlamaktır. Kene eklembacaklılar sınıfının örümcekler takımındandır.

KENE HABER - KENELERLE İLGİLİ HABERLER
TÜRKİYE'DE KENE SOKMASI KENE VAKALARI HABERLERİ

Kene ısırığı 3 can daha aldı!

Kene ısırığının yol açtığı 'kırım-kongo kanamalı ateşi' üç can daha aldı. Uzmanlara göre tavukların kuş gribi yüzünden itilafıyla birlikte keneler de, hastalık da arttı. Hastalığın ilacı yok.
'Kırım-kongo kanamalı ateşi' hastalığının ateşi düşmüyor. Çorum'da kene ısırması sonucu iki günde dört kişi öldü. 12 kişi tedavi altında. Hastalıktaki artış, havaların ısınması ve keneleri yiyen köy tavuklarının kuş gribi nedeniyle itlafına bağlanıyor. Sağlık Bakanı Recep Akdağ hastalığı tedavi edici antibiyotik bulunmadığını söyleyerek, "Kene yapışırsa elle müdahale edilmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı" dedi. Gazi Üniversitesi öğrencisi 18 yaşındaki Himmet Aslan'ın önceki gün tedavi gördüğü Ankara Numune Hastanesi'nde hayatını kaybetmesiyle kene ısırığından kaynaklanan kırım-kongo kanamalı ateşi (KKKA) yeniden gündeme gelmişti.

Arslan, Çorum'un Mecitözü ilçesi Bayındır Köyü'nde kene ısırması sonrasında, bir sağlık kuruluşuna başvurmadan önce keneyi sırtından çıkardığı için hastalık vücudunda hızla yayılmış ve sevk edildiği Ankara Numune Hastanesi'nde ölmüştü. Kene ısırması sonucu yakalandığı KKKA hastalığı nedeniyle Ankara Numune Hastanesi'nde tedavi gören Çorum merkeze bağlı Elicek Köyü muhtarı Mustafa Özcan'ın 40 yaşındaki eşi Aysel Özcan da aynı hastanede dün can verdi. Üçüncü kurban yine Çorum'dan çıktı. Ortaköy ilçesine bağlı Oruçpınar Köyü'nde yaşayan 77 yaşındaki Samiye Ateş de Ankara Numune'de hayatını kaybetti. Ardından, ismi açıklanmayan Çorumlu bir kişi daha yaşamını yitirince, ölü sayısı dörde çıktı. Aysel Özcan'ın kayınvalidesi Şahander Özcan'ın da iki yıl önce aynı hastalık sonucu öldüğü öğrenildi. Ölüm haberleri Çorum'da paniğe yol açtı. Vali Yardımcısı Murat Soylu halkı yatıştırmaya çalıştı. Hastalığın yazın arttığını belirten Soylu, Tarım İl Müdürlüğü ekiplerinin sürekli ilaçlama yaptığını, sağlık ekiplerinin de köyleri gezerek bilgi verdiğini söyledi.

12 hasta Sivas'ta tedavide!

Tokat'ın Reşadiye ilçesine bağlı Sarıyayla Köyü'nde de 66 yaşındaki çiftçi Baki Bal, aynı hastalık ön teşhisiyle Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde tedaviye alındı. Dört gün önce tarlada göğsüne yapışan keneyi eliyle çıkaran Bal'ın yanı sıra aynı hastanede 11 kişinin daha KKKA hastası olduğu öğrenildi. Bakan Akdağ, 2000'lerde hastalığın tanısının bilinmediğini anımsatarak şu bilgileri verdi: "2003'te bakanlığımızın üniversitelerden bilim adamlarıyla yaptığı çalışmalarla bir yol haritası çıkarıldı. Hastalığı ortadan kaldırmaya yönelik antibiyotik ya da benzeri bir ilaç yok. Bu nedenle destekleyici tedavi yapıyoruz. Halkımız bu mevsimde özellikle kırsalda dikkatli olmalı. Kene ısırmışsa, mutlaka doktora görünmeli. Bunlar yapışıp ciltte kalıyor, ehli olmayan kişiler çıkarmaya çalışınca hastalık bulaşabiliyor. Sağlık personelimiz, özellikle bu bölgelerde eğitim alıyor."

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis Sorumlusu Yrd. Dç. Dr. Hakan Şevki Eren de sıcaklarla birlikte acil servise ortalama günde beş-altı vaka geldiğini belirterek, "Tabii bu ısırmaların hepsi KKKA hastalığına yol açmıyor. İnsanlar keneyi çıkarmasını bilmedikleri için bazı sıkıntılar oluyor" dedi. Tokat Tabip Odası Başkanı Dr. Ahmet Müslehiddinoğlu hastalığın Tokat'tan yayıldığını anlatarak şu bilgiyi verdi: "Kenelerin artmasını engellemek gerekiyor. Doğal hayatın korunması şart. Örneğin kuş gribinden dolayı zaman zaman çok sayıda evcil kanatlı hayvan itlaf edildi. Tavuk türü hayvanlar keneleri yiyip beslendikleri için artmalarını önlüyordu."

2002'den bu yana 33 kurban

2002'den beri bu hastalıktan ölenlerin sayısı 33'e yükseldi. KKKA, kenelerin taşıdığı 'Nairovirüs' isimli bir virüs kaynaklı, ateş, deri altında ve iç organlarda kanamaya yol açan bir enfeksiyon. 1946'da Kırım, 1959'da da Kongo'da görüldüğü için bu adla biliniyor. Kırsal alanda keneler, insan kanıyla beslendikleri için, taşıdıkları virüsü de bulaştırıyor. Erken teşhiste ateş düşürücü ve iç kanamayı önleyici tedaviyle iyileşme görülebiliyor.