Böceklerden Bulaşan Hastalıklar

boceklerden-bulasan-hastaliklar

Artropodların birçok türü insanlarda, özellikle IgE aracılığıyla gelişen allerjik belirti lere neden olmakta ve bu reaksiyonlardan sorumlu olan allerjenler incelendiği zaman, genellikle protein yapısında bulundukları görülmektedir. Bu tür allerjenlerle insanlarda gelişen allerjik belirtiler; polen, besin veya hgmantarları gibi diğer allerjenlerle ortaya çıkan allerjik reaksiyonlardaki mekanizmalarla oluşmaktadır.
İnsanlarda sindirim yoluyla alınan karides, istakoz gibi artropodların bazı allerjik reaksiyonlara sebep olabilmelerine karşın, diğer yollardan insanları etkileyerek en fazla allerji yaratan artropodların başında böcekler ve maytlar gelmektedir . Dünyada çok sayıda aşırı duyarlılığı bulunan kişi; sokan böcekler, hamamböcekleri ve ev tozu akarlarından etkilenmekte olduğu için, bu tür artropodiara ait allerjenler modern immunolojik yöntemlerle en ince ayrıntılarına kadar tanımlanmaya çalışılmakta, hatta birçokları saflaştırılarak klonlanmaktadır. Daha sonraki bölümlerde detaylı şekilde inceleneceği gibi günümüzde bu şekilde hazırlanan rekombinant allerjenlerden oluşan çeşitli kokteyllerin kullanılmaya başlanması ile hastalıkların tanı ve tedavisinde önemli adımlar atılmaktadır.

ilk kez 1845 yılında Siebold ve Stannius’un eklem bacaklılar anlamına gelen Latince Artropod’ terimini kullanmalarını takiben; günümüze kadar Pyhlium artropoda’ya giren hayvanların %80’den fazlası en ince ayrıntılarına kadar tanımlanmıştır . Artropodların bir sınıfı olan Hexapoda’lar (lnsectalar)(böcek ilaçlama) içinde ise insanlarda hastalığa neden olabildikleri gösterilen başlıca Hymenoptera, Diptera, Hemiptera, Trichoptera, Coleoptera, Orthoptera, Lepidoptera, Siphonaptera, Ephemeroptera takımlarına ait böcekler bulunmaktadır. Böceklerin vücutları baş, toraks ve abdomen olmak üzere 3 ayrı bölümden oluşur. Nadiren kanatsız olan bazı türlerin yanısıra çoğunluğunda bir veya iki çift kanat ve hemen hepsinde üç çift bacak bulunur . Artropodların bir diğer sınıfını oluşturan Arachnida’lar (maytlar, keneler, örümcekler vs) ise böcek olarak kabul edilmediği için bu kitapta detaylı olarak ele alınmayacaktır.
Böcekler, başlıca üç değişik yoldan insanları etkileyerek, çeşitli hastalık belirtilere sebep olabilmektedirler:
1. Böceklerin özel iğneleri ile insanları sokarak, imal ettikleri spesifik zehirleri (venomları) akıtmaları sonucu gelişen belirtiler (Örneğin çeşitli arılar, karıncalar,eşşek arıları)
2. Böceklerin insanları ısırmaları sonucunda ağız salgısında bulunan çeşitli toksik maddelerle gelişen belirtiler (Örneğin sivrisinek, tahtakurusu, pire)
3. Böcek salgılarının veya tüy, kıl, kanat, bacak gibi vücut parçalarının inhale edilmeleri sonucu insanları etkilemeleriyle gelişen belirtiler (Örneğin; hamamböcekleri)
İnsanları bu üç değişik yoldan etkileyerek allerjik belirtilere yol açan başlıca böcekleri kısaca Tablo 1 ‘de görüldüğü gibi özetleyebjlirjz.

HASTALIĞA NEDEN OLAN BAŞLICA BÖCEKLER

  • Hymenoptera takmı Zarkanatlı böcekler  (Anlar, karıncalar)
  • Coleoptera takımı  Kınkanatlı böcekler
  • Siphonaptera takımı (Pireler)
  • Lepidoptera takımı (Kelebek,tırtıl ve güveler)
  • Hemiptera takımı(Bitler,Tahtakuruları)
  • Trichoptera takımı Evcil Böcekler
  • Diptera takımı İkikanatlılar(Sinek)
  • Ephemeroptera takımı (Mayıs Sinekleri)
  • Orthoptera takımı (Hamamböcekleri)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir